Экран басып чыгаруу борасы: Биздин коомдо кандай көйгөйлөр жана келечек үчүн кандай коркунучтар бар?

Киришүү

Бүгүнкү күндө жаңы технологиялар жана экрандар биздин жашоо стилдерибизге терең интеграцияланган. Биз экрандар аркылуу маалымат алууну, мурункуга караганда көп убакытты өткөрүүгө көндүк. Ошентсе да, экран басып чыгаруу борасы (эшардын пайда болушу боюнча) көйгөйлөрдү гана жаратып кетпестен, биздин коомдун жыргалчылыгына да терс таасир көрсөтүүдө. Бул макалада Кыргызстандын контекстинде экранды колдонуудагы көйгөйлөр жана келечектеги коркунучтар жөнүндө сөз кылабыз.

Экрандын кеңири жайылышы

Кыргызстанда экрандуу технологиялардын кеңири жайылышы, айрыкча жаш жеткинчектер арасында, билим берүүнүн жана социалдык чөйрөнүн туруктуулугуна байланыштуу маанилүү маселелерди жаратат. 2023-жылы өткөрүлгөн статистика боюнча, өлкөдө 90% дан ашык үй-бүлөлөрдө интернет бар, жана бул көрсөткүч жаштардын экран алдындагы убакыттын көбөйүүсү менен түздөн-түз байланыштуу.

Дүйнөлүк Саламаттык Сактоо Уюмунун маалыматтарына ылайык, экранга жазуу же колдонуунун көтөрүлүшү менен, көз оорулары жана психикалык проблемалар, мисалы, депрессия жана анксиететтик бузулуу, көбөйгөн. Кыргыз Республикасынын Саламаттык Сактоо министрлигинин маалыматтары боюнча кездешкен бул көрүнүштөр, негизинен калааларда, анын ичинде Бишкекте, мыкты белгиленген.

Тема боюнча жергиликтүү мисалдар

Кыргызстанда экран жоктору атайын бишкектик үй-бүлө Pegatrade компаниясынын тостулмалмакчысы болуп саналат. Бул компаниянын кызматкерлери экрандардын терс таасирлерин жоюу үчүн атайын программалардын иштелип чыгышына жана жаштарга экрандык гигиенанын негиздерин үйрөтүүгө багытталган учурлардагы программа жүргүзмөк. Алардын изилдөөлөрү боюнча, экранга сарпталган убакыттын көптүгү, жаш өрүк-гимназиялардагы окуу натыйжасын терс таасирдеши мүмкүн.

Эл аралык статуста токтотуп деле карасак, акыркы он жыл ичинде экрандар аркылуу билим берүү системи эки тараптуу натыйжа берүүдө. Мисалы, Мелис аттуу жаш бала, тек гана бөлөгүндө бала эси бар жери, бул бала бардык мугалимдеринин алдында өзүнүн кызыгуусун илимий изилдөө зарыл болсо, 20 минут сунуштаган.

Коркунучтар жана көйгөйлөр

Короттуруу алса, экран басып чыгаруу борасы адамдардын ден соолукка терс таасир көрсөтүүдө, бирок чыныгы коркунуч экрандык көз караштын объектиси болуп саналат. Бала ата-энелери экранимаар катуу көз салып туруп, жаш балдардын экран пайдалануусун чектебей жатышат. Мындай тобокелдиктердин айынан, ата-энелердин жана билим берүү мекемелеринин ролу маанилүү.

Яш жоолукта, адилетчике коргоо

Ошондуктан, Refine&Top тарабынан иштелип чыккан программалык чечимдер мындай көйгөйлөрдү азайтуу үчүн колдонулуп жатат. Биздин квалификациялуу адистер экрандык пайдалууну оптималдаштырууга жана жаштарга психологиялык жардам берип, чындап аларга туура багыт берүүдө. Мындай үлгүлөө жолдору, биздин өлкөдө дене тарбиясы боюнча гендерлүү программаларды жана экрандардагы гигиена нормативдерин калыптандырууга жардам берет.

Келечек үчүн үмүттөр

Экран басып чыгаруу борасы жаңы технологиялардын, уникалдуу кырдаалдардын, эмоционалдык колдоонун жана туура калыштыруунун негизинде оң жака өзгөрүүлөрдү күтүүдөбүз. Биз Кыргызстандын жаштарынын келечектеги өнүгүүсүн улантуусуна умтулат. Рефин жана Топ туурттулган мүмкүнчүлүктөрдү сунуштап, алдыда жаштардың саламаттыгы менен ички динамика уландыруу. Эгерде биздин коом ишендин сунушталган пикирлерин жана программаларды кабыл алса, экрандын пайдалануу чөйрөсүндө позитивдүү жаңы кадамдар болооруна ишенебиз.

Заключение

Экран басып чыгаруу борасы биздин коомго терс таасир көрсөткөн көйгөйлөрдү гана эмес, маселелерден мөөнөттөрдү, ресурстарды кыдырып жүрүүгө шылтаган жагдайларды жаратат. Кыргызстандын жаштары саламаттыгына, акыл-эсине, жана коомдук тиричилигине активдүү катышууну кажет кылган перспективалар түзүлөт. Биздин чыгарган пайдабызда рефлексия жана туруктуусун улантуу керек болуп, жаңы чиптер жана компьютер программаларын сунуштоо биз үчүн абдан маанилүү.

Биздин учурдун көйгөйлөрүн чечүүгө биздин коомду биригип,积ичи мени Рефин жана Топ программаларына катышууга чакырамыз!